
مطالعات امکانسنجی (Feasibility Study)، مجموعه بررسی های تخصصی ، پیچیده و منسجمی است که یک ایده پیشنهادی سرمایه گذاری را از جنبه های مخلف ؛ بازار ، عمرانی ، فنی و تجهیزاتی ، موقعیت ، پرسنلی ، زیست محیط ، حقوقی ، مالی و اقتصادی بررسی می کند تا مشخص شود انجام سرمایه گذاری به منظور اجرای طرح ، منطقی و امکانپذیر است یا خیر؟
نتایج مطالعات امکانسنجی معمولاً در قالب یک گزارش جامع ارائه میشود که ساختار آن بسته به نوع پروژه ممکن است کمی متفاوت باشد. با این حال، قالب کلی شامل بخشهای زیر است :
1- خلاصه مدیریتی[1] :
- - بنگاه اقتصادی: موقعیت اصلی آن و ارتباط متقابل آن با فضای کسب و کار (فصل سوم کتاب مولف)
- - شاخصهای عمومی: اهداف تجاری و استراتژیهای شرکت ، نقاط قوت و ضعف عمومی
- - مفهوم بازاریابی (فصل سوم کتاب مولف) و ظرفیت کارخانه (فصل ششم کتاب مولف)
- - ورودی مواد اولیه و ملزومات کارخانه (فصل چهارم کتاب مولف)
- - موقعیت منطقه ، مکان و محیطزیست طرح (فصل پنجم کتاب مولف)
- - وضعیت مهندسی و تکنولوژی (فصل ششم کتاب مولف)
- - هزینه های اجرایی و سربار (فصل هفتم کتاب مولف)
- - منابع انسانی (فصل هشتم کتاب مولف)
- - ساخت کارخانه، به عنوان مثال ، ارزشیابی پس از اجرا (فصل نهم کتاب مولف)
- - تحلیل مالی و ارزیابی وضعیت شرکت (فصل ده کتاب مولف)
2- پیشینه و تاریخچه[2]:
- - زمینه فعالیت[3]
شرح فعالیت شرکت در زمینه اقتصادی ، صنعتی ، مالی و اجتماعی انجام شده در بخش خصوصی و دولتی و توصیف روابط : بین المللی ، منطقه ای ، ملی ، منطقه ای و محلی
- - شرکت
- نام ، آدرس ، تاریخ تأسیس ، مالکیت (سهامداران – مدیران - بازرسان)
- اطلاعات ثبت شرکت[4]
- وابستگی به شرکتها ، گروهها یا افراد دیگر
- رقبا (شرکت ها ، وضعیت رقابت ، ارزیابی مدیریت ، کارخانه و ماشین آلات ، کارایی و غیره)
- - سوابق شرکت[5]
- بررسی های انجام شده قبل از تاسیس (مطالعات انجام شده)
- روند تاریخی، سال تأسیس، رویدادهای مهم و غیره
3- تحلیل بازار و مفهوم بازاریابی :
- - ساختار و خصوصیات بازار
- بازار موجود برای محصولات اصلی و محصولات جانبی و فرعی[6] را توصیف کنید و موقعیت آن را روی نمودار نشان دهید.
- سیر تاریخی بازار را توصیف کنید.
- - فروش محصولات و محصولات جانبی
- حجم فروش موجود ، بازارهای داخلی[7] و صادراتی ، سیر تاریخی تغییرات فصلی فروش
- برآورد سهم بازار از کل بازار[8]
- - کالاهای جانشین و مکمل محصولات
- - سازمان فروش
- کانال ها (فروش شخصی، کارگزاران[9] ، نمایندگان[10] ، عرضه مستقیم به مصرف کننده)
- سازمان فروش ، کارکنان
- بازاریابی ، تبلیغات[11] و غیره
- رقبا و ظرفیت آنها
- قیمت ها ، تخفیف ها[12] ، کمیسیون ها
- درآمد فروش سالانه
- - ارزش موجودی کالا محصولات نیمه تمام و نهایی
- - تجزیه و تحلیل هزینه های بازاریابی (هزینه های مستقیم و سربار)
- - تحلیل رقبای اصلی
- - تحلیل نقاط قوت و ضعف شرکت (SWOT)[13]
- - ارزیابی مفهوم بازاریابی (مجموعه فعالیتها از شناسایی تا فروش کالا و خدمات پس از فروش)؛ نتیجه گیری و توصیه ها
4- مواد اولیه و ملزومات کارخانه:
- - مشخصات مواد اولیه[14] و ملزومات کارخانه[15] ؛ مشخصات و لیست منابع تهیه مواد اولیه و ورودیها را طبقه بندی کنید به : مواد اولیه، مواد صنعتی فرآوری شده، اجزا و قطعات نیمه آماده مورد نیاز تولید، مواد کمکی[16] (بخشی از محصول نیست) ، ملزومات بسته بندی ، یوتیلیتی[17]
- - برنامه تأمین[18]
- برنامه تأمین کمی و تغییرات فصلی برای کل کارخانه ، اجزای پروژه و مراکز هزینه
- برنامه برای توسعه تامین ، محدودیت های فصلی
- جایگزین احتمالی ورودی ها
- سازماندهی تدارکات (خرید ، حمل و نقل و غیره)
- قیمت
- هزینه سالانه تدارکات ، تغییرات فصلی
- موجودی مواد و ورودیها از نظر کمی و تغییرات فصلی و همچنین ارزش دفاتر و بازار موجودی کالا
5- موقعیت ، مکان و محیط:
- - موقعیت[19]
- موقعیت کارخانه را توصیف کرده و آن را بر روی نقشه های مناسب نشان دهید
- کشور ، منطقه ، شهر را نشان بدهید
- اتصال به زیرساخت های موجود را نشان دهید (ترافیک ، برق ، آب ، جمعیت و غیره)
- محیط اقتصادی - اجتماعی ، نزدیک بودن به بازار و غیره را توصیف کنید.
- - مکان[20]
- شهر ، خیابان ، پلاک
- نشان دادن وضعیت و اندازه بر روی نقشه های زمین شناسی
- مسیر دسترسی و هزینه های دسترسی
- ارزش زمین
- هزینه های سالانه اجاره ، مالیات ، عوارض عبوری مسیر ، پرداخت به همسایگان و غیره
- - شرایط محلی
- تأثیرات پروژه بر جمعیت ، زیرساخت ها ، محیط زیست ، چشم انداز و غیره
- ارزیابی تأثیرات فوق (مثبت یا منفی)
- - ارزیابی اثرات زیست محیطی ، قوانین و مقررات مربوطه ، سیاست های اجتماعی
6- مهندسی و تکنولوژی :
- - برنامه تولید
- برنامه تولید محصولات اصلی و فرعی : مشخصات کیفیت ، مقادیر تولید شده ، برنامه زمانی تولید (تغییرات فصلی) ، درصد خرابی و ضایعات
- آلاینده ها[21] : مشخصات ، مقادیر ، برنامه زمانی تصفیه آلاینده ها و دفع پسماندها.
- هزینه دفع آلاینده ها
- - ظرفیت کارخانه[22]
- حداکثر ظرفیت اسمی[23] نصب شده
- - ظرفیت اسمی قابل اجرا[24] کل کارخانه و بخشهای زیرمجموعه
- - جانمایی و نمودارهای کارخانه (ساختار موجود کارخانه را بر روی نقشه های فیزیکی و نمودارها و طرح های عملکردی نشان دهید)
- - وسعت شرکت (نشان دادن وسعت شرکت در نقشه جانمایی و تقسیم آن به اجزای پروژه و مراکز هزینه)
- - تکنولوژی
- تکنولوژی های استفاده شده را لیست و فهرست کنید ؛ تاریخچه توسعه
- منابع تکنولوژی
- نوع تحصیل : صدور مجوز لایسنس ، خرید ، سرمایه گذاری مشترک
- تجربیات (مثبت یا منفی)
- پیشبینی تکنولوژی
- هزینه سالانه تکنولوژی (حق امتیاز ، پرداختهای ثابت)
- - تجهیزات[25]
- تجهیزات را لیست کرده و مشخص کنید ، آنها را به تجهیزات تولیدی، تاسیساتی و خدماتی طبقه بندی کنید
- نشان دادن تجهیزات روی طرح جانمایی کارخانه
- توصیف منبع کسب تکنولوژی، سن تکنولوژی و نوع آن (خودکار ، نیمه اتوماتیک و غیره)
- میزان ظرفیت، وضعیت (به روز ، منسوخ و غیره)
- ارزش تجهیزات نصب شده
- هزینه های استهلاک و تعمیر سالانه
- هزینه تخمینی عمر و تعویض
- - کارهای عمرانی
- کارهای عمرانی را لیست و مشخص کنید، طبقه بندی کنید به کارهای آماده سازی و توسعه مکان طرح، ساختمان سازی و کارهای خاص عمرانی ، کارهای در فضای آزاد.
- وضعیت و ابعاد را روی نقشه ها و طرح ها نشان دهید
- توصیف ساخت و ساز و وضعیت (به روز ، منسوخ و غیره)
- ارزش کارهای عمرانی و ساختمانها
- هزینه های استهلاک و تعمیر سالانه
- برآورد هزینه نگهداری و جایگزینی
7- سازماندهی کارخانه و هزینه های سربار:
- - مراکز هزینه
- مراکز هزینه را لیست کنید ، آنها را به مراکز هزینه تولید، مراکز هزینه خدمات، اداری و مالی طبقه بندی کنید
- ساختار هزینه را روی نمودار و نقشه کارخانه نشان دهید
- - هزینه های سربار (هزینه های سربار را فهرست کنید و به سربار کارخانه، سربار اداری و بازاریابی، هزینه های استهلاک و مالی طبقه بندی کنید).
8- منابع انسانی:
- - کارگران[26]
- نیروی کار را فهرست و شرح دهید.
- مهارت و امکان تامین را شرح دهید.
- هزینه سالانه نیروی کار در ظرفیت اسمی قابل اجرا بیان و به جزء ثابت (غیر وابسته به تولید) و متغیر (وابسته به تولید) تقسیم کنید.
- - کارمندان[27]
- کارمندان را فهرست و شرح دهید ، ساختار را روی جدول پرسنلی نشان دهید.
- بیان هزینه سالانه کارمندان.
9- وضعیت مالی شرکت:
- - خوشنامی و خوش حسابی با استناد به :
- بانک ها : وضعیت اعتبار ، وضعیت موجودی ، نوع و مدت وام ، ضمانت نامه ، عملکرد کلی
- طلبکاران عمده : سیاست های خرید ، شرایط ویژه ، سابقه پرداخت ، عملکرد کلی
- مشتریان : جایگاه شرکت و محصولات آن در بازار و مزایا یا معایب آن نسبت به سایر شرکت ها در همان صنعت
- - ساختار سرمایه
- سهام سرمایه[28]
- ترکیب سهامداران
- سهام در دست انتشار
- انتشار سهام در سال های اخیر و وضعیت پذیرش در بورس اوراق بهادار: محدوده قیمت سالانه در سال های اخیر، نسبت قیمت سهام به سود (P/E)
- اندوخته قانونی ؛ اندوخته طرح و توسعه
- سود/زیان انباشته
- صرف سهام
- خزانه سهام
- - هزینه های بازاریابی (هزینه های مستقیم و غیر مستقیم فروش و بازاریابی)
- - هزینه های تولید
- مواد و ورودیهای مستقیم
- کارگر و کارمند مستقیم
- هزینه های سربار کارخانه[29] (نیروی کار و مواد)
- استهلاک[30]
- سربارهای اداری
- سربار مالی
- هزینه های ثابت و متغیر تحت درصدی از هزینه های تولید
- هزینه های تعمیر و نگهداری طی سالهای بهره برداری
- بکارگیری سیستم حسابداری بهای تمام شده برای هر واحد کالا یا خدمات تولیدی
- - حسابها و صورتهای مالی
- گزارش صورتهای مالی چهار سال گذشته (یا بیشتر)، صورتهای سود و زیان، جداول جریان وجوه نقد و ترازنامه
- گزارش حسابرسان
- - تجزیه و تحلیل صورتهای مالی
- خلاصه ای از مقایسه ترازنامهها، جداول جریان وجوه نقد و صورت های سود و زیان تهیه کنید
- سوابق تغییرات مهم داراییها در دوره بررسی ، بدهی ها ، اقلام درآمد یا هزینه را تحلیل کنید (استفاده از اطلاعات موجود در یادداشتهای توضیحی صورتهای مالی - استاندارد شماره 15حسابداري)
- وقتی رابطه شرکت مادر یا شرکت فرعی وجود دارد ، بررسی دقیق روابط بین شرکت ضروری است و در بررسیها به صورت شرکت زیر مجموعه
- - تجزیه و تحلیل دقیق ترازنامه (تجزیه و تحلیل ترازنامههای اصلی، شناسایی موارد قابل توجه، توجه به تغییرات در روشهای حسابداری)
- مطالبات : تامین مالی آتی از طریق تنزیل (تبدیل دریافتی آتی به ارزش روز یا PV) ، میزان مطالبات معوق، میزان بدهی های منسوخ شده
- موجودی کالا : روش ارزیابی ، موجودی غیر قابل فروش یا منسوخ شده
- دارایی های ثابت : تغییر در دارایی های ثابت ، نرخ استهلاک ، استهلاک تسریع شده یا فوق العاده
- سرمایه گذاری ها : لیست تفضیلی سرمایه گذاری ها به ارزش دفتری
- بدهی کوتاه مدت[31] : مبلغ اصلی ، مبلغ مانده ، بهره پرداختنی
- اسناد پرداختنی
- بدهی بلند مدت[32] : فهرست موضوعات معوقه (تاریخ ، مبلغ ، نرخ بهره ، سررسید)
- معوقات[33] : مبلغ ، دوره ، بهره بدهی یا اصل بدهی معوقه ، سود تقسیمی معوقه
- سرمایه : سرمایه سهام[34] (مجاز ، صادر شده ، پذیره نویسی شده ، پرداخت شده) ، حساب سرمایه شامل : {(موجودی + سود خالص + سپرده ها) – (زیان + برداشت + مالیات)}
- حساب مالکان : مبالغی معوق شرکا یا مبالغی که به آنها تعلق می گیرد
- مازاد: مازاد دارایی نسبت به بدهی آیا حاصل شده (تجدید دارایی ، حق بیمه اوراق قرضه یا سهام)
- ذخایر[35] : بدهیهای مشکوک الوصول[36] ، استهلاک[37] ، موجودی ، مالیات ، ذخایر پنهان
- موارد احتمالی : سفته[38] و مطالبات تنزیل شده، ضمانتنامهها[39] ، تاییدیهها[40] ، بدهیهای احتمالی در رابطه با شرکت های تابعه
- مطالبات مشکوک الوصول : متوسط مبلغ سالانه از دست رفته
- - وضعیت مالیاتی
- قانون مالیات مشمول شرکت
- مالیات بر تولید یا گردش مالی
- مالیات بر درآمد[41]
- مالیات بر املاک و دارایی[42]
- غیره
- - بیمه (پوشش دارایی های ثابت ، موجودی کالا و غیره)
دعاوی معلق (در انتظار) له/علیه شرکت
- - بررسی ابعاد عمده و مالی اجرای طرح سرمایه گذاری شامل :
- سرمایه در گردش مورد نیاز اجرای طرح
- NPV
- IRR
- DPBP
- تحلیل حساسیت طرح
منبع :
֎ التماس دعا ֍
(دانلود متن کامل مقاله جهت مطالعه و بررسی بیشتر)
--------------------------
- [1] Executive summary
- [2] Background and history
- [3] Background
- [4] Corporate set-up
- [5] History
- [6] by-products
- [7] domestic
- [8] market share
- [9] brokers
- [10] agents
- [11] advertising
- [12] discounts
- [13] Strengths, Weaknesses, Opportunities, Threats
- [14] Raw materials
- [15] factory supplies
- [16] auxiliary materials
- [17] utilities
- [18] Supply program
- [19] Location
- [20] Site
- [21] Emissions
- [22] Plant capacity
- [23] nominal maximum capacity
- [24] Feasible nominal capacity
- [25] Equipment
- [26] Labour
- [27] Staff
- [28] Capital stock
- [29] Factory overhead costs
- [30] Depreciation
- [31] Short-term debt
- [32] Long-term debt
- [33] Deficiencies
- [34] share capital
- [35] Reserves
- [36] bad debts
- [37] depreciation
- [38] notes
- [39] guarantees
- [40] endorsements
- [41] Income tax
- [42] Property tax
نظر به اهميتي كه انجام درست مطالعات امکان سنجی در اتخاذ تصمیمات منطقی انجام یا عدم اجرای پروژه های سرمایه گذاری دارند؛ متاسفانه در این زمينه منابع آموزشي کمتری در دسترس می باشد و اغلب آثار موجود هم انسجام و قابلیت کاربردی کمتری دارند.